Hướng dẫn tính khấu hao tài sản cố định theo TT45 — Công thức và ví dụ thực tế
Kế toán thường gặp lúng túng khi phải chọn phương pháp, tính hệ số điều chỉnh, hoặc xác định thời điểm chuyển sang đường thẳng trong phương pháp số dư giảm dần. Bài này trình bày rõ từng phương pháp với ví dụ số cụ thể.
Mở công cụ tính khấu hao ngay →1. Phương pháp đường thẳng (Linear)
Đây là phương pháp đơn giản và phổ biến nhất. Mức khấu hao hàng năm bằng nhau trong suốt thời gian sử dụng.
Mức KH/năm = Nguyên giá ÷ Thời gian sử dụng (năm)
Tỷ lệ KH/năm (%) = 1 ÷ Thời gian sử dụng × 100
Ví dụ thực tế:
Máy đóng gói nguyên giá 300.000.000 đ, thời gian sử dụng 5 năm, đưa vào sử dụng ngày 01/01/2024.
| Năm | KH năm (đ) | KH lũy kế (đ) | GTCL (đ) |
|---|---|---|---|
| 2024 | 60.000.000 | 60.000.000 | 240.000.000 |
| 2025 | 60.000.000 | 120.000.000 | 180.000.000 |
| 2026 | 60.000.000 | 180.000.000 | 120.000.000 |
| 2027 | 60.000.000 | 240.000.000 | 60.000.000 |
| 2028 | 60.000.000 | 300.000.000 | 0 |
KH tháng = 60.000.000 ÷ 12 = 5.000.000 đ/tháng
2. Phương pháp số dư giảm dần có điều chỉnh
Phương pháp này trích khấu hao nhiều hơn ở những năm đầu, phù hợp với tài sản hao mòn nhanh (máy móc thiết bị công nghệ). Dựa trên GTCL còn lại nhân với tỷ lệ khấu hao.
Tỷ lệ KH/năm = (1/Thời gian sử dụng) × Hệ số điều chỉnh
Mức KH năm N = GTCL đầu năm N × Tỷ lệ KH/năm
| Thời gian sử dụng | Hệ số điều chỉnh | Ví dụ (5 năm) |
|---|---|---|
| Đến 4 năm | 1,5 | — |
| Trên 4 đến 6 năm | 2,0 | Tỷ lệ = 1/5 × 2 = 40%/năm |
| Trên 6 năm | 2,5 | — |
Ví dụ: Máy móc nguyên giá 300.000.000 đ, 5 năm (hệ số 2,0 → tỷ lệ 40%/năm)
| Năm | GTCL đầu năm | KH năm | GTCL cuối năm | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 300.000.000 | 120.000.000 | 180.000.000 | 40% × 300tr |
| 2 | 180.000.000 | 72.000.000 | 108.000.000 | 40% × 180tr |
| 3 | 108.000.000 | 43.200.000 | 64.800.000 | 40% × 108tr |
| 4 | 64.800.000 | 32.400.000 | 32.400.000 | Chuyển ĐT: 64.8tr÷2=32.4tr |
| 5 | 32.400.000 | 32.400.000 | 0 | Đường thẳng |
Năm 4: SDGD = 40% × 64,8tr = 25,92tr < ĐT trên GTCL = 64,8tr÷2 = 32,4tr → chuyển sang đường thẳng.
3. Phương pháp theo số lượng sản phẩm
Áp dụng cho tài sản mà mức hao mòn gắn trực tiếp với sản lượng (máy sản xuất, phương tiện vận tải theo km). Khấu hao phụ thuộc vào sản lượng thực tế từng năm, không đều nhau.
Mức KH đơn vị = Nguyên giá ÷ Tổng sản lượng dự kiến
Mức KH năm N = Mức KH đơn vị × Sản lượng thực tế năm N
Lưu ý: Tổng sản lượng là ước tính trong toàn bộ thời gian sử dụng. Nếu thực tế vượt, phần vượt không trích thêm khấu hao.
Tính ngay bằng công cụ online
Nhập nguyên giá và thời gian sử dụng — công cụ tự tính bảng khấu hao và xuất Excel.
Lỗi kế toán thường gặp khi tính khấu hao
Không chuyển sang đường thẳng đúng thời điểm
Khi dùng SDGD, nhiều kế toán quên so sánh với mức đường thẳng trên GTCL còn lại mỗi năm. Kết quả là trích KH quá ít, GTCL còn lại lớn hơn thực tế.
Nhập sai nguyên giá (gộp cả VAT)
Nếu doanh nghiệp được khấu trừ VAT đầu vào thì nguyên giá = giá chưa VAT. Nếu không được khấu trừ (ví dụ xe ô tô trên 9 chỗ) thì nguyên giá bao gồm VAT.
Dùng sai thời gian sử dụng
Thời gian sử dụng phải nằm trong khung TT45. Doanh nghiệp không được tự ý chọn ngoài khung mà không có cơ sở.
Trích khấu hao từ tháng mua thay vì tháng đưa vào sử dụng
Khấu hao tính từ tháng đầu tiên đưa vào sử dụng, không phải tháng mua hoặc tháng thanh toán.
Câu hỏi thường gặp
Công cụ liên quan
Hướng dẫn liên quan
Đọc nhanh để làm đúng ngay lần đầu.
Nhận cập nhật thuế & BHXH hàng tháng
Không spam — 1 email/tháng, thông tin thực tế.
Tính ngay với công cụ online miễn phí
Nhập nguyên giá, chọn phương pháp — bảng khấu hao và file Excel có ngay.